Enkelvoudige meter

Indien u maar één elektriciteitsmeter heeft, spreekt men van een enkelvoudige meter. De teller zelf heeft slechts één draaischijf. Uw elektriciteitsverbruik wordt steeds geregistreerd op deze meter, ongeacht of u ’s nachts of overdag elektriciteit verbruikt. Omdat u maar één meter heeft, is de facturatie van het verbruik ook heel eenvoudig : het verschil in meterstand tussen 2 opnames wordt gefactureerd aan één tarief. Wel zijn er meestal een aantal vaste kosten. De leverancier Ecopower hanteert zelfs een vast tarief per kWh, inclusies alle kosten en taxen.

Dag- en nachtmeter

Afnemers met twee elektriciteitsmeters hebben ofwel een dag- en nachtmeter, ofwel een dag- en uitsluitend nachtmeter. De dagmeter meet het elektriciteitsverbruik tussen 6u en 21u of tussen 7u en 22u (afhankelijk van de regio en uw netbeheerder). De nachtmeter meet uw elektriciteitsverbruik tussen 21u en 6u of tussen 22u en 7u. Deze meters zijn te herkennen aan de aanwezigheid van 2 afzonderlijke schijven. Meestal gebeurt de omschakeling van de dagteller naar de nachtteller en omgekeerd door een ‘puls’ die over het net wordt verstuurd. In enkele regio’s gebeurt de omschakeling nog door een klok in de teller zelf.
Leveranciers kunnen een aparte prijs voor dag- en nachttarief aanbieden aan afnemers met twee meters. Sinds 1 januari 2007 wordt ook het verbruik tijdens het weekend en op feestdagen op de nachtmeter geregistreerd. Hierdoor zal in vele gezinnen het dagverbruik ongeveer even hoog liggen als het nachtverbruik.

Uitsluitend nachtmeter

Deze meter telt het verbruik op een afzonderlijk elektriciteitscircuit in uw woning of installatie waarop enkel verwarmingstoepassingen (zoals accumulatieverwarming en warmwaterboilers) mogen worden aangesloten. Buiten de nachturen mag dit circuit niet gebruikt worden. Let wel : de nachturen voor deze teller verschillen van de nachturen op de dag- en nachtmeter. De teller wordt meestal tussen 21u en 24u voor een 8tal uur geactiveerd.

Drievoudig uurtariefmeter

Gedurende een korte periode zijn ook drievoudig uurtarieftellers geplaatst. Deze tellers hadden 3 tariefperiodes (dag – nacht – piek) en werden vooral gebruikt voor elektrische verwarmingsinstallaties die ook overdag mochten opladen. Tijdens de piekbelastingen op het net konden de verwarmingsinstallaties met een puls worden uitgeschakeld.
Momenteel is er geen enkele leverancier meer die een tarief aanbiedt dat rekening houdt met dergelijke tellers. Meestal worden dag- en piekverbruik samengeteld en gefactureerd als dagverbruik.

Budgetmeter

De netbeheerder heeft de verplichting om klanten die door de elektriciteitsleveranciers worden afgestoken (wegens betalingsproblemen) over te nemen. Meestal zal de netbeheerder in deze woningen een budgetmeter plaatsen die wordt opgeladen met een systeem van betaalkaarten. Eens het bedrag op de kaart op is, laat de meter enkel een zeer beperkt vermogen meer toe.
Let wel : eens een budgetmeter is geïnstalleerd zal deze nooit meer worden verwijderd. Wel kan de oude meter weer worden geactiveerd, maar de nieuwe kast zal niet worden weggenomen.

Meter met terugdraaiende teller (of bidirectionele teller)

Alle klassieke meters kunnen in principe ‘terugdraaien’. Een meter draait terug als er elektriciteit terugvloeit naar het net (injectie). Dit is het geval als er zich op de aansluiting ook een PV-installatie bevindt die op dat moment meer produceert dan er in de woning wordt verbruikt. Enkel digitale meters of meters waarbij dit terugdraaien bewust wordt verhinderd, zullen niet terugdraaien als er elektriciteit wordt geïnjecteerd op het net.
Een achteruitdraaiende teller is alleen toegelaten als het totaal geïnstalleerde vermogen van alle productie-installaties die aan uw netaansluiting zijn verbonden, lager is dan 10 kW (omvormervermogen).
Bijna alle tellers die in Vlaanderen in gebruik zijn in woningen, zijn terugdraaiende tellers. Indien u toch een teller zou hebben die niet kan terugdraaien en uw PV-installatie is beperkt tot 10 kW (omvormervermogen), moet de netbeheerder op zijn kosten instaan voor het plaatsen van een nieuwe teller.
Terugdraaiende tellers laten ook geen ‘negatieve verbruiken’ toe. Indien een teller tussen twee opnames netto is teruggedraaid, zal de netbeheerder een nul-verbruik doorgeven. U zal met een dergelijke teller dus geen negatieve factuur kunnen krijgen van uw leverancier. Deze regel geldt trouwens per tellerschijf! Een dagverbruik van 500kWh en een nachtverbruik van -200kWh resulteert dus in een afrekening van 500kWh en niet 300kWh. In een dergelijk geval bent u dus beter af met een enkelvoudige teller.

4-kwadrantenteller

Indien het totale omvormervermogen hoger is dan 10kW, mag u niet langer een terugdraaiende teller gebruiken. In dit geval wordt u verplicht om over te schakelen naar een 4-kwadrantenteller.
Deze teller zal in het geval van een teruglevering niet terugdraaien, maar de teruglevering registreren op een aparte teller, en dit zowel voor de piek(dag)- als dal(nacht)uren. Bij iedere uitlezing worden dus 4 waarden genoteerd. De teruglevering die wordt geregisteerd door de teller wordt niet automatisch op de eindfactuur in rekening gebracht : het gedeelte teruglevering zal u moeten verkopen. Hiervoor dient u een apart contract af te sluiten en zal ook een apart tarief worden overeengekomen. Omdat in dit tarief geen taksen en netvergoedingen zitten, zal het meestal niet hoger dan 5,5€ct/kWh liggen.
Terugdraaiende tellers voor kleinere installaties zijn in dit opzicht dus veel interessanter, omdat door het terugdraaien alle productie op de factuur in mindering wordt gebracht aan tarieven die tussen 10 en 20€ct/kWh liggen.
U bent trouwens ook niet verplicht om dezelfde leverancier te kiezen voor de afname als voor de teruglevering aan het net. Op de website van de VREG vindt u een lijst van leveranciers die geïnteresseerd zijn in de aankoop van groene energie. Aarzel dus zeker niet om voor beide contracten individueel voor het beste tarief te kiezen.

Terugdraaiende tellers laten ook geen ‘negatieve verbruiken’ toe. Indien een teller tussen twee opnames netto is teruggedraaid, zal de netbeheerder een nul-verbruik doorgeven. In plaats van de nieuwe (lagere) tellerstand wordt de oude (hogere) tellerstand opnieuw doorgegeven. U zal met een dergelijke teller dus geen negatieve factuur kunnen krijgen van uw leverancier. Hoe er ook rekening mee dat de meteropname niet altijd exact na 1 jaar zal plaatsvinden. Bij een aanpassing van de teller of een verhuis zal de teller ook worden opgenomen.
Indien de meter bijvoorbeeld vlak voor en vlak na de zomer wordt opgenomen riskeert u zo een aantal kWh gratis aan het net te leveren, ook als uw installatie op jaarbasis minder produceert dan u verbruikt.
Opgelet 2 – ‘redeneer per teller’
Deze regel geldt per tellerschijf! Vergelijk uw dagverbruik op jaarbasis met de dagproductie op jaarbasis van de zonnepanelen en doe hetzelfde voor de nachtteller.
• Voor een doorsnee gezin zal het nachtverbruik ongeveer overeenkomen met het dagverbruik. Op de afrekeningsfactuur staat meestal een mooi overzicht van het verbruik van de laatste jaren. Let wel op : voor 2007 gold er nog geen nachttarief voor de weekends
• De onderverdeling nachtproductie/dagproductie van de zonnepanelen is eenvoudig te berekenen. Tussen 21u ’s avonds en 7u ’s morgens mag u van uw zonnepanelen weinig verwachten. Er zal dus enkel in het weekend productie zijn op uw nachtteller. Reken dus op 5/7 dagproductie en 2/7 nachtproductie.
Een klein rekenvoorbeeldje voor een doorsnee gezien met 2.000 kWh dagverbruik en 2.000 kWh nachtverbruik. Stel dat dit gezin een PV-installatie plaatst van 3,5 kWp met een ideale oriëntatie.
- Dagproductie PV-installatie : 3,5 kWp x 900 kWh/kWp/jaar x 5/7 = 2.250 kWh
- Nachtproductie PV-installatie : 3,5 kWp x 900 kWh/kWp/jaar x 2/7 = 900 kWh
Resultaat op de tellers na 1 jaar :
- Dagteller : 2.000 kWh – 2.250 kWh = 0 kWh
- Nachtteller : 2.000 kWh – 900 kWh = 1.100 kWh
Hoewel de jaarproductie van de installatie nog en eind lager ligt dan het verbruik van het gezin, wordt er toch 250 kWh zonder vergoeding geïnjecteerd in het net. Afhankelijk van het verschil tussen dag-, nacht- en enkelvoudig tarief, zou dit gezien misschien beter kunnen kiezen voor een enkelvoudige teller.
Opgelet 3 – ‘bijkomende opnames van de teller’
Doorgaans zal de meterstand 1x per jaar worden opgenomen. Indien u op dat moment niet thuis bent, zal u zelfs vaak een briefje in de bus krijgen met de vraag om de meterstand via een website door te geven. Uiteraard gaan we dan niet liegen als de meter een beetje is teruggedraaid t.o.v. de laatste opname.
Maar ook bij een vervanging van de teller of een verhuis zal de meterstand worden opgenomen. Gebeurt dit net na de zomer dan kan de teller zijn teruggedraaid. Hoe hiermee rekening wanneer u overstapt naar een enkelvoudige teller.

Zelfstandigen en zaakvoerders van vennootschappen die hun woning gebruiken voor beroepsdoeleinden en de facturatie van de elektriciteit via de onderneming laten verlopen verliezen de gratis kWh. Het al dan niet aanwezig zijn van een BTW-nummer bepaalt of er gratis energie wordt toegekend. Indien het beroepsgedeelte van de woning eerder beperkt is, kan het voordeliger zijn om geen factuur op naam van de zaak te vragen.
Afrekening van de hoeveelheid gratis elektriciteit.
De afrekening van de hoeveelheid gratis kWh staat los van het tarief dat u met uw leverancier bent overeengekomen. Hiervoor wordt de gemiddelde elektriciteitsprijs voor particulieren in Vlaanderen gebruikt. Deze prijs wordt jaarlijks door de VREG vastgelegd. Voor 2010 bedraagt deze bv. 14,7386 €ct/kWh (excl. BTW). Bij een wijziging van leverancier is het de leverancier waarbij u op 1 april was aangesloten die u de gratis kWh voor het betreffende jaar moet uitbetalen.

De meeste gezinnen zullen momenteel ongeveer evenveel verbruiken in dagtarief of in nachttarief. Wanneer er elektrische boilers in gebruik zijn, kan dit nachtverbruik zelfs beduidend hoger zijn.
De productie van elektriciteit uit zonnepanelen kent echter een andere verdeling. Aangezien de zon praktisch niet schijnt tussen 21u ’s avonds en 7u ’s morgens, zal de productie in nachttarief enkel op zaterdag en zondag plaatsvinden. Op jaarbasis kan u er dus op rekenen dat 5/7 van de productie in dagtarief plaatsvindt en 2/7 in nachttarief.

Bij een ietwat grotere PV-installatie bestaat dus het risico dat de productie van de zonnepanelen in dagtarief het jaarverbruik in dagtarief overschrijdt. In dit geval zal een deel van de dagproductie gratis naar het distributienet terugvloeien. Gratis, want de dagteller kan op jaarbasis immers niet terugdraaien.

Een klein rekenvoorbeeldje voor een doorsnee gezien met 2.000 kWh dagverbruik en 2.000 kWh nachtverbruik. Stel dat dit gezin een PV-installatie plaatst van 3,5 kWp met een ideale oriëntatie.

• Dagproductie PV-installatie : 3,5 kWp x 900 kWh/kWp/jaar x 5/7 = 2.250 kWh
• Nachtproductie PV-installatie : 3,5 kWp x 900 kWh/kWp/jaar x 2/7 = 900 kWh

Resultaat op de tellers na 1 jaar :

• Dagteller : 2.000 kWh – 2.250 kWh = 0 kWh
• Nachtteller : 2.000 kWh – 900 kWh = 1.100 kWh

Hoewel de jaarproductie van de installatie nog en eind lager ligt dan het verbruik van het gezin, wordt er toch 250 kWh zonder vergoeding geïnjecteerd in het net. Een overstap naar een enkelvoudige teller lijkt hier dus verantwoord.

Toch ook rekening houden met het tariefverschil enkel-nacht

Nachtstroom is vaak goedkoper dan het enkelvoudig tarief. In het geval van een PV-installatie aangesloten op een dag- en nachtmeter, zal het deel van de energie dat nog moet worden aangekocht bijna volledig uit nachtstroom bestaan. De V-test van de VREG geeft voor het bovenstaande voorbeeld de volgende tarieven (aangesloten via Iverlek – 4 gezinsleden, dus 500 kWh gratis energie – variabel contract 1jaar – geen voorkeur voor groene stroom).

• Zonder PV-panelen, tweevoudig tarief (2.000 kWh dag – 2.000 kWh nacht) : goedkoopste leverancier Essent – 589,17€/jaar (incl. BTW)
• Met PV-panelen, tweevoudig tarief (0 kWh dag – 1.100 kWh nacht) : goedkoopste leverancier Nuon Budget – 66,83 €/jaar (incl. BTW)
• Met PV-panelen, enkelvoudig tarief (875 kWh enkelvoudig) : goedkoopste leverancier Ecopower – 68,33 €/jaar (incl. BTW) [Nuon Budget – 94,24 €/jaar (incl. BTW)]

Om klant te worden bij Ecopower moet je een aandeel te kopen. Daarom beperken we de vergelijking tot de klassieke leveranciers. Het tarief Nuon Budget komt op dit moment als goedkoopste uit de bus. Een vervanging van de teller zou in deze situatie een jaarlijkse besparing geven van 27,41€ (incl. BTW). Het tariefverschil beperkt dus het voordeel bij een overstap naar enkelvoudig tarief, maar vanaf een overschot van ongeveer 100 kWh op de dagteller (overproductie), zijn de jaarlijkse afrekeningen met een enkelvoudige teller goedkoper.

De kost van de overstap zal sterk afhankelijk zijn van de bestaande teller. Ofwel :

• Kan de nachtteller worden uitgeschakeld (relatief kleine kost) ;
• Wordt de teller vervangen door een enkelvoudige teller, zonder aanpassing van de kast (150 à 200 €)
• Dient ook de meterkast aangepast te worden (reken op 400€ en meer).

De terugverdientijd van deze ‘ingreep’ valt hiermee eenvoudig uit te rekenen. Hoe bepaal je dit voor je eigen woning?

1. Bepaal je eigen verbruik in dag- en nachttarief. Vaak vind je een historiek van een 3-tal jaar op de afrekeningsfactuur.
2. Bepaal de productie van de zonnepanelen in dag- en nachttarief. Ga uit van een 2/7 en 5/7 verhouding voor de dagproductie en de nachtproductie. Voor een optimale oriëntatie mag je zeker uitgaan van 850 kWh/kWp/jaar aan productie (ikzelf neem meestal 900). Bij een niet-ideale oriëntatie gebruik je de zonneschijf om het rendement verder te bepalen. Hoe ook rekening met eventuele beschaduwing.
3. Gebruik je vooral nachttarief voor de wasmachine, vaatwasser of boiler? Schat het verbruik dat je van nacht- naar dagtarief kan overhevelen door een aanpassing van je gewoontes. Doe de je was en de plas in het weekend, dan moet je meestal niet verwachten dat je dit naar de week kan verplaatsen. Het verbruik van een elektrische boiler is meestal makkelijker bij te sturen. Reken voor een gezin met 2 kinderen op een verbruik van zo’n 3.500 kWh. Door de timer aan te passen, kan je hiermee 5/7 of 2.500 kWh van nacht- naar dagverbruik overschakelen.
4. Kan je het terugdraaien van de dagteller tegenhouden door het inschakelen van deze verbruikers op andere uren dan is de situatie heel simpel. Je zal al je resterende verbruik aan nachttarief kunnen doen, waardoor je het laagste tarief hebt. Niet twijfelen dus en teller behouden.
5. Is er nog steeds meer dagproductie dan dagverbruik, dan zal je een beetje moeten rekenen. Doe de volgende simulaties met de V-test van de VREG :

   a. Je verbruik met 2-voudig tarief met zonnepanelen ;
   b. Je verbruik met enkelvoudig tarief met zonnepanelen.

Het verschil tussen beide tarieven is je besparing per jaar. De V-test houdt reeds rekening met de gratis kWh. Hou bij deze simulatie ook rekening met het verbruik dat je makkelijk van nacht- naar dag kan overschakelen. Uit de test kan trouwens blijken dat je beter af bent bij een andere leverancier. Door een ander afnameprofiel kan je huidige leverancier opeens niet meer zo voordelig.

Op welk moment schakel je best over?

Indien uit het bovenstaande blijkt dat je best overschakelt naar een enkelvoudige teller, dan rest nog de vraag ‘Wanneer?’. Bij het veranderen van de teller zal zeker de tellerstand opnieuw worden opgenomen. Vergelijk de huidige tellerstanden met de standen op de laatste afrekeningsfactuur. Is de meter al teruggelopen?

Omdat meer dan 80% van de productie in de lente en in de zomer plaatsvindt, zal de dagteller bij een lichte overproductie tijdens deze maanden teruglopen. Is de overproductie meer uitgesproken, dan zal de teller ook tijdens de maanden maart en september teruglopen.

Wanneer was de laatste opname? De volgende opname zal ongeveer een jaar later plaatsvinden. Zal je de bij de volgende opname waarschijnlijk thuis zijn? Indien niet zal je mogelijk zelf de kans krijgen om online een meterstand door te geven.>

Er zijn teveel combinaties denkbaar om een duidelijk overzicht te geven. Je zal er zelf even over moeten nadenken. Wat wel vaststaat, is dat de beste periode om over te schakelen meestal februari-maart is. Op dit moment is de teller het verst vooruitgelopen na de donkere wintermaanden.

In dit systeem geldt wel dat bedrijven die investeren in hernieuwbare energie, starten met een hoge score. Voor zonnepanelen bedraagt de score minstens 62/100. Deze bedrijven hebben dus het meeste kans op een premie.

Voorwaarden

Of u al dan niet kan genieten van de ecologiepremie is afhankelijk van een aantal voorwaarden:

• De hoofdactiviteit van de onderneming dient opgenomen te zijn in de lijst van aanvaardbare NACE-codes. Onder andere de landbouwsector en delen van de voedingsindustrie zijn zo uitgesloten van de ecologiepremie. De hoofdactiviteit wordt bepaald door de activiteit waaruit de onderneming het meeste omzet haalt. Dit is dus niet altijd de activiteit die vermeld staat in het KBO (Kruispuntbank Ondernemen).
• Het bedrijf of de instelling mag géén vzw zijn.
• De installatie mag niet bedoeld zijn voor doorverkoop en dient minimaal 5 jaar in het bedrijf te blijven (5 jaar lang opgenomen in de balans).

De ecologiepremie is ook afhankelijk van de grootte van de onderneming. Voor fotovoltaïsche zonnepanelen bedraagt deze 2 % (voor grote ondernemingen) en 4 % (voor KMO’s). De Europese definitie van een KMO is hierbij van toepassing. Opgelet! Deze percentages zijn gewijzigd t.o.v. de vorige call. De maximale steun die per oproep uitgekeerd wordt, bedraagt 1.750.000 €.
Deze premie kan ook door zelfstandigen worden aangevraagd, voor zover de installatie beroepsmatig wordt gebruikt. Omdat de premie als investeringssteun beschouwd wordt, is de premie niet belastbaar voor venootschappen.

Aanvraagprocedure

Let wel op dat deze steun aangevraagd moet worden vóór de datum van de eerste (voorschot)-factuur. Ook dient de investering voltooid te zijn binnen de 5 jaar na beslissing tot toekenning (datum laatste factuur = beëindiging).

Een informatiebrochure met het subsidiereglement is te vinden op de website www.vlaanderen.be/ecologiepremie. Via deze website dient u de premie ook aan te vragen. Hiervoor heeft u een federaal token of een elektronische identiteitskaart nodig.